
آماری درمورد واقعیت افزوده در یادگیری
شاید صحبت کردن درباره نقش واقعیت افزوده در آموزش یکی از الهام بخشترین موضوعات مرتبط با واقعیت افزوده باشد. استفاده از تکنولوژیهای مدرنی مثل واقعیت افزوده در پروسه یادگیری و آموزش میتواند نقش تاثیرگذار و دلپذیری در توسعه سطح کیفی زندگی افراد و پیشرفت سازمانها داشته باشد. نمونههای بسیاری از به کارگیری واقعیت افزوده در آموزش وجود دارد که به تدریج آنها را با هم مرور خواهیم کرد.
در دوره همهگیری کرونا بخش عمدهای از آموزش به سمت فضاهای آنلاین و مجازی جابجا شد. این مقوله در بسیاری از جوامع استقبال از آنچه به عنوان EdTech یا تکنولوژی آموزشی شناخته میشود را تا اندازه زیادی گسترش داد و این کاربری را به جوامع و مخاطبین آموخت. کشور آمریکا رشد 17.9 درصدی سالیانه در صنعت تکنولوژی آموزش و رسیدن به بازار 680 بیلیون دلاری را در سال 2027 پیشبینی کرده است. اضافه شدن تکنولوژیهای امروزی به پروسه آموزش فرصتهای آموزش تعاملی بیشتر را به سازمانها، دولتها و مراکز آموزشی ارائه میکند. اگر بخواهیم مخاطبان این حوزه را دستهبندی کنیم باید مراکز آموزشی مانند مدارس، دانشگاهها و موسسات را در یک دسته و سازمانها و صنایع و کسب و کارها را در دسته دیگر قرار دهیم.
احتمالا اگر از معلمین سوال کنید که مهمترین عامل در یادگیری چیست به شما پاسخ خواهند داد که درگیر شدن مخاطب با موضوع بهترین روشی است که میتواند برای دراز مدت آموخته را در ذهن او حفظ کند و عمق بیشتری به آن ببخشد. تکنولوژی در این مسیر به کمک میآید تا درگیری مخاطب با آموزش را افزایش دهد و از او انسان توانمندتری برای جامعه یا سازمان شما بسازد. تکنولوژی واقعیت افزوده میتواند با درگیر کردن مخاطب و ایجاد امکان تعامل او با درسنامهها، ایجاد و تشکیل هویتی تصویری از موضوع سرفصل، الگوهای قدیمی آموزش را دگرگون کند. تصور کنید که دانش آموز شما به جای مطالعه درباره یک جنگ تاریخی نسخه در حال اجرای آن را روی میز یا کتاب درسی خود ببیند. به عبارت دیگر با ایجاد لایههای افزوده ای از گرافیک، متن، انیمیشن و دستورالعملها به جهان واقعی آموزنده تجربهی بهتری از پروسه آموزش پیدا خواهد کرد و موضوع درس را خواهد زیست. تحقیقات نشان میدهند که یادگیری از مسیر تجربه به این شکل میتواند کیفیت یادگیری را بالا ببرد و نرخ یادآوری آن را بین 75 تا 90 درصد افزایش دهد.
چند نمونه مثال کلی
به یک دانشجوی پزشکی فکر کنید که میتواند قلب در حال تپش یک انسان را در محیط واقعی ببیند و با آن تعامل داشته باشد. به یک دانشجوی معماری فکر کنید که میتواند آثار هنری بزرگترین هنرمندان جهان را با جزییات بینظیر و از تمام زوایا در میان کلاس درس یا اتاق خوابگاه خود مطالعه کند. ارزش یک سفر علمی باکیفیت را درنظر بگیرید. تمام اینها میتوانند نمونههایی باشند که علاوه بر کاهش هزینههای آموزشی سطح کیفی بالاتری را به آموزندگان ارائه کنند. همه ما اوربیتالها را از زمان تحصیل خود به خاطر داریم اما فکر میکنید غیر از کسانی که در رشتههای شیمی و فیزیک هستهای ادامه تحصیل دادهاند چند درصد از اشخاص میتوانند به شما توضیح دهند ساختار اوربیتالهای حلقوی به چه شکلی است؟ یا چیدمان یک مولکول آلی را ترسیم کنند؟ آیا اگر این موضوعات را به شکل بصری و تعاملی دیده بودیم باز هم آنها را به فراموشی میسپردیم؟
دسته دوم از مخاطبین واقعیت افزوده در امر آموزش سازمانها هستند. واقعیت افزوده میتواند در پروسههای آموزشی ضمن خدمت و توسعه کارمندان، پروسههای ورود به سازمان و آنبوردینگ، پروسههای تولید و ساخت نقش عمده و موثری بازی کند. به عنوان مثال پرسنلی را تصور کنید که برای اولین بار وارد سازمانی عریض و طویل میشود. واقعیت افزوده میتواند به او و سازمانی که در آن مشغول به کار شده است کمک کند تا با دریافت اطلاعات جانبی از محیط واقعی فرآیند ورود به سازمان سریعتری داشته باشد. او میتواند با اسکن کردن اسامی نوشته شده روی اتاقها به مجموعه وظایف یا خدماتی که از هر واحد باید توقع داشته باشد دست پیدا کند. نقشه راهنمای سازمان را برای دسترسی به واحدهای گوناگون با استفاده از واقعیت افزوده همراه با GPS ببیند.
یکی دیگر از مهمترین نقشهای واقعیت افزوده آموزش ضمن خدمت کارکنان است. تصور کنید که دستگاهی جدید به کارخانه شما اضافه شده است که برای یادگیری طرز کار آن لازم است ساعتها زمان آموزشی به کارمندان اختصاص داده شود. با استفاده از واقعیت افزوده کارمندان میتوانند همزمان با استفاده از دستگاه و سازگار با پروسههای تعیین شده توسط شما از این آموزش بهرهمند گردند. یا به عنوان مثال در پروسههای تولید کسانی که قطعهای را اسمبل میکنند میتوانند با استفاده از یک عینک واقعیت افزوده به وضوح ببیند که کدام نقطه از بورد نیاز به لحیم کردن دارد یا کدام قسمت از آنچه ساخته شده است با ابعاد و اندازههای پیشفرض ناسازگار است.
بعد از تمام این مثالها و نمونههای اجرا شدهای در دنیا که بیشتر خواهیم دید واضح به نظر میرسد که واقعیت افزوده چه فواید و مزایایی در حوزه آموزش میتواند داشته باشد. از پیش از دبستان تا دانشگاه و سپس آموزشهای سازمانی و یادگیریهای روزمره واقعیت افزوده میتواند آموزش را جذابتر، درگیرکنندهتر، چندرسانهای، واقعی و تجربیتر و در نهایت عمیقتر و تاثیرگذارتر کند. در زیر نمونههایی از استفاده از واقعیت افزوده در آموزش و یادگیری آورده شدهاند.
یادگیری از واقعیت افزوده در حوزه یادگیری!
اگر بخواهیم در این رابطه نمونهای بیاوریم، میتوانیم به سراغ دانشگاه ویرجینا برویم. نیازی به توضیح نیست که اساتید و معلمان باید سخنگویان و سخنورانی با اعتماد به نفس بالا باشند. مدیریت کلاس (که در واقع مدیریت افراد حاضر در کلاس است) و ارائه اطلاعات به شکلی جذاب مهمترین ویژگی یک مدرس خوب است که البته اگر بخواهیم صادق باشیم همین قسمت مشکلترین بخش تدریس است. تیمی از دانشگاه ویرجینیا در بخش در مدرسه آموزشی و توسعه فردی کری (Curry) انتخاب شدهاند تا این بخش مشکل تدریس را به تجربهای شیرین تبدیل شوند. این تیم با ایجاد شبیهساز کلاس درس واقعیت مجازی شروع به ایجاد کلاس درسی کردند که از طریق آن بتوانند مدرسان بهتری تحویل دهند. با استفاده از این کلاس درس که میتوان آن را در قالب واقعیت افزوده (AR) هم داشت، یادگیرندگان حوزه تدریس میتوانند از طریق این کلاس، توانایی ارائه مطلبشان را تقویت کنند و یادبگیرند که چطور باید رفتار دانشآموزان و دانشجویان را در کلاس درس مدیریت کنند. در این پروژه آواتارهایی وجود دارند که شبیه کودکان هستند و دقیقاً مانند کودکان رفتار میکنند. در نهایت نوآموزان تدریس بازخورد آنی از مشاوران و مدرسان کالج میگیرند تا بهبود عملکرد را تجربه کنند. مزیت اصلی این کلاسهای مجازی این است که بازخورد را میتوان در لحظه دریافت کرد؛ درحالی که، در کلاس دنیای واقعی، شرایط واقعی چنین کاری وجود ندارد و در بهترین حالت اگر بتوان شرایطی مشابه با دانشآموزان این چنینی ایجاد کرد، گرفتن بازخورد ممکن است ساعتها یا روزها طول بکشد. اگر کمی زاویه دیدمان را تغییر دهیم تا آینده را به خوبی ببنیم، میبینیم که استفاده از چنین امکانی نهتنها به مدرسان کمک میکند؛ بلکه باعث میشود دانشآموزان هم در اینده از مدرسانی حرفهای و کاربلد برخوردار شوند.
احتمالاً اگر از ابتدای این بررسی با ما همراه بوده باشید، حالا با ما موافق هستید که واقعیت افزوده در تدریس و یادگیری فرصت بزرگی از نظر تجاری است. از دبستان گرفته تا دانشگاه در دنیای مبتنی بر فناوری امروز نقش واقعیت افزوده بیش از پیش به چشم میآید. این فناوری برای کسبوکارهای مختلف معانی گوناگونی دارد؛ ممکن است برای یک کسبوکار به معنی هیجانزده شدن برای ساخت و بازاریابی محصولات آموزشی خودش باشد و برای شرکت دیگر تغییر اساسی آموزشهای داخلی و تبدیل آنها به تجربهای از نوع واقعیت افزوده باشد. در هر صورت این بخش و مطالعات موردی مبتنی بر نقش واقعیت افزوده در آموزش 5 فاکتور اساسی زیر را در خود دارند:
گفتنی است، میتوانید نمونههای دیگر و خاص استفاده از واقعیت افزوده را در بلاگ ارینو ببینید، بخوانید و از آنها ایده بگیرید.